(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.1. అధ్యాయః 001
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
యుధిష్ఠిరేణ భీష్మంప్రతి పునః శమాదికథనప్రార్థనా॥ 1॥
భీష్మాదినిధనే స్వస్యైవ హేతుత్వబుద్ధ్యా స్వోపాలంభనపూర్వకం శోచంతం యుధిష్ఠిరంప్రతి భీష్మేణ జీవస్య కర్మణ్యస్వాతంత్రయమభిధాయ తన్నిదర్శనతయా గౌతమీలుబ్ధకాదిసంవాదానువాదః॥ 2 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

॥ శ్రీవేదవ్యాసాయ నమః॥ 13-1-0x(6718)(81169)
నారాయణం నమస్కృత్య నరం చైవ నరోత్తమం।
దేవీం సరస్వతీం చైవ(వ్యాసం)తతో జయముదీరయేత్॥ 13-1-1(81170)
వైశంపాయన ఉవాచ।
`శరతల్పే మహాత్మానం శయానమపరాజితం।
యుధిష్ఠిర ఉపాగంయ ప్రణిపత్యేదమబ్రవీత్॥' 13-1-1x(6719)
శమో బహువిధాకారః సూక్ష్మ ఉక్తః పితామహ।
న చ మే హృదయే శాంతిరస్తి శ్రుత్వేదమీదృశం॥ 13-1-2(81171)
అస్మిన్నర్థే బహువిధా శాంతిరుక్తా పితామహ।
స్వకృతాత్కా ను శాంతి స్యాచ్ఛమాద్బహువిధాదపి॥ 13-1-3(81172)
శరాచితం శరీరం హి తీవ్రవ్రణముదీక్ష్య తే।
శమం నోపలభే వీర దుష్కృతాన్యేవ చింతయన్॥ 13-1-4(81173)
రుధిరేణావసిక్తాంగం ప్రస్రవంతం యథాచలం।
త్వాం దృష్ట్వా పురుషవ్యాఘ్ర సీదే వర్షాస్వివాంబుజం॥ 13-1-5(81174)
అతః కష్టతరం కిన్ను మత్కృతే యత్పితామహః।
ఇమామవస్థాం `గమితః ప్రత్యమిత్రై రణాజిరే॥ 13-1-6(81175)
తథా చాన్యే నృపతయః సహపుత్రాః సబాంధవాః।
మత్కృతే నిధనం ప్రాప్తాః కిన్ను కష్టతరం తతః॥ 13-1-7(81176)
వయం హి ధార్తరాష్ట్రాశ్చ కామమన్యువశం గతాః।
కృత్వేదం నిందితం కర్మ ప్రాప్స్యామః కాం గతిం నృప॥ 13-1-8(81177)
ఇదం తు ధార్తరాష్ట్రాస్య శ్రేయో మన్యే జనాధిప।
ఇమామవస్థాం సంప్రాప్తం యదసౌ త్వాం న పశ్యతి॥ 13-1-9(81178)
సోఽహమార్తికరో రాజన్సుహృద్వధకరస్తథా।
న శాంతిమధిగచ్ఛామి పశ్యంస్త్వాం దుఃఖితం క్షితౌ॥ 13-1-10(81179)
దుర్యోధనో హి సమరే సహసైన్యః సహానుజః।
నిహతః క్షత్రధర్మేఽస్మిందుసత్మా కులపాంసనః॥ 13-1-11(81180)
న స పశ్యతి దుష్టాత్మా త్వామద్య పతితం క్షితౌ।
అతః శ్రేయో మృతం మన్యే నేహ జీవితమాత్మనః॥ 13-1-12(81181)
అహం హి సమరే వీర గమితః శత్రుభిః క్షయం।
అభవిష్యం యది పురా సహ భ్రాతృభిరచ్యుత।
న త్వామేవం సుదుఃఖార్తమద్రాక్షం సాయకార్దితం॥ 13-1-13(81182)
నూనం హి పాపకర్మాణో ధాత్రా సృష్టాః స్మ హే నృప॥ 13-1-14(81183)
అన్యస్మిన్నపి లోకే వై యథా ముచ్యేమ కిల్బిషాత్।
తథా ప్రశాధి మాం రాజన్మమ చేదిచ్ఛసి ప్రియం॥ 13-1-15(81184)
భీష్మ ఉవాచ। 13-1-16x(6720)
పరతంత్రం కథం హేతుమాత్మానమను పశ్యసి।
కర్మణాం హి మహాభాగ సూక్ష్మం హ్యేతదతీంద్రియం॥ 13-1-16(81185)
అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం।
సంవాదం మృత్యుగౌతంయోః కాలలుబ్ధకపన్నగైః॥ 13-1-17(81186)
గౌతమీ నామ కాఽప్యాసీత్స్థవిరా శమసంయుతా।
సర్పేణ దష్టం స్వం పుత్రమపశ్యద్గతచేతనం॥ 13-1-18(81187)
అథ తం స్నాయుపాశేన బద్ధ్వా సర్పమమర్షితః।
లుబ్ధకోఽర్జునకో నామ నామ గౌతంయాః సముపానయత్॥ 13-1-19(81188)
తాం చాబ్రవీదయం తే స పుత్రహా పన్నగాధమః।
బ్రహి క్షిప్రం మహాభాగే వధ్యతాం కేన హేతునా॥ 13-1-20(81189)
అగ్నౌ ప్రక్షిప్యతామేష చ్ఛిద్యతాం ఖండశోపి వా।
న హ్యం బాలహా పాపశ్చిరం జీవితుమర్హతి॥ 13-1-21(81190)
గౌతంయువాచ। 13-1-22x(6721)
విసృజైనమబుద్ధిస్త్వమవధ్యోఽర్జునక త్వయా।
కో హ్యాత్మానం గురుం కుర్యాత్ప్రాప్తవ్యే సతి చింతయన్ 13-1-22(81191)
ప్లవంతే ధర్మలఘవో లోకేఽంభసి యథా ప్లవాః।
మజ్జంతి పాపగురవః శస్త్రం స్కన్నమివోదకే॥ 13-1-23(81192)
నాస్యామృతత్వం భవితైవం హతేఽస్మి-
ంజీవత్యస్మిన్కోఽత్యయః స్యాదయం తే।
అస్యోత్సర్గే ప్రాణయుక్తస్య జంతో-
ర్మృత్యుం లోకే కో న గచ్ఛేదనంతే॥ 13-1-24(81193)
లుబ్ధక ఉవాచ। 13-1-25x(6722)
జానాంయహం నేహ గుణాగుణజ్ఞాః
సదాయుక్తా గురవో వై భవంతి।
స్వర్గస్య తే సూపదేశా భవంతి
తస్మాత్క్షుద్రం సర్పమేనం హనిష్యే॥ 13-1-25(81194)
శమమీప్సంతః కాలయోగం త్యజంతి
సద్యః శుచం త్వర్థవిదస్త్యజంతి।
శ్రియః క్షయః శోచతాం నిత్యశో హి
తస్మాచ్ఛుచం ముంచ హతే భుజంగే॥ 13-1-26(81195)
గౌతంయువాచ। 13-1-27x(6723)
న చైవార్తిర్విద్యతేఽస్మద్విధానాం
ధర్మాత్మానః సర్వదా సంజనా హి।
నిత్యాయస్తో బాలజనో న చాహం
ధర్మోపైతి ప్రభవాంయస్య నాహం॥ 13-1-27(81196)
న బ్రాహ్మణానాం కోపోఽస్తి కుతః కోపాచ్చ యాతనా।
మార్దవాత్క్షంయతాం సాధో ముచ్యతామేష పన్నగః॥ 13-1-28(81197)
లుబ్ధక ఉవాచ। 13-1-29x(6724)
హత్వా లాభః శ్రేయ ఏవావ్యయః స్యా-
త్సద్యోలాభఃస్యాద్బలిభ్యః ప్రశస్తః।
కాలాల్లాభో యస్తు సద్యో భవేత
శ్రేయోలాభః కుత్సితే త్వీదృశి స్యాత్॥ 13-1-29(81198)
గౌతంయువాచ। 13-1-30x(6725)
కాఽర్థప్రాప్తిర్గృహ్య శత్రుం నిహత్య
కా కామాప్తిః ప్రాప్య శత్రుం న ముక్త్వా।
కస్మాత్సౌంయాహం న క్షమే నో భుజంగే
మోక్షార్థం వా కస్య హేతోర్న కుర్యాం॥ 13-1-30(81199)
లుబ్ధక ఉవాచ। 13-1-31x(6726)
అస్మాదేకాద్బహవో రక్షితవ్యా
నైకో బహుభ్యో గౌతమి రక్షితవ్యః।
కృతాగసం ధర్మహేతోస్త్యజంతి
సరీసృపం పాపమిమం త్యజ త్వం॥ 13-1-31(81200)
గౌతంయువాయ 13-1-32x(6727)
నాస్మిన్హతే పన్నగే పుత్రకో మే
సంప్రాప్స్యతే లుబ్ధక జీవితం వై।
గుణం చాన్యం నాస్య వధే ప్రపశ్యే
తస్మాత్సర్పం లుబ్ధక ముంచ జీవం॥ 13-1-32(81201)
లుబ్ధక ఉవాచ। 13-1-33x(6728)
వృత్రం హత్వా దేవరాట్ శ్రేష్ఠభాగ్వై
యజ్ఞం హత్వా భాగమవాప చైవ।
శూలీ దేవో దేవవృత్తం చర త్వం
క్షిప్రం సర్పం జహి మా భూత్తే విశంకా॥ 13-1-33(81202)
భీష్మ ఉవాచ। 13-1-34x(6729)
అసకృత్ప్రోచ్యమానాఽపి గౌతమీ భుజగం ప్రతి।
లుబ్ధకేన మహాభాగా సా పాపే నాకరోన్మతిం॥ 13-1-34(81203)
ఈషదుచ్ఛ్వసమానస్తు కృచ్ఛ్రాత్సంస్తభ్య పన్నగః।
ఉత్ససర్జ గిరం మందాం మానుషీం పాశపీడితః॥ 13-1-35(81204)
సర్ప ఉవాచ। 13-1-36x(6730)
కో న్వర్జునక దోషోఽత్ర విద్యతే మమ బాలిశ।
అస్వతంత్రం హి మాం మృత్యుర్వివశం యదచూచుదత్॥ 13-1-36(81205)
తస్యాయం వచనాద్దష్టో న కోపేన న కాంయయా।
తస్య తత్కిల్బిషం లుబ్ధ విద్యతే యది కించన। 13-1-37(81206)
లుబ్ధక ఉవాచ। 13-1-38x(6731)
యద్యన్యవశగేనేదం కృతం తే పన్నగాశుభం।
కారణం వై త్వమప్యత్ర తస్మాత్త్వమపి కిల్బిషీ॥ 13-1-38(81207)
మృత్పాత్రస్య క్రియాయాం హి దండచక్రాదయో యథా।
కారణత్వే ప్రకల్ప్యంతే తథా త్వమపి పన్నగ॥ 13-1-39(81208)
కిల్బిషీ చాపి మే వధ్యః కిల్బిషీ చాసి పన్నగ।
ఆత్మానం కారణం హ్యత్ర త్వమాఖ్యాసి భుజంగమ॥ 13-1-40(81209)
సర్ప ఉవాచ। 13-1-41x(6732)
సర్వ ఏతే హ్యస్వవశా దండచక్రాదయో యథా।
తథాహమపి తస్మాన్మే నైష దోషో మతస్తవ॥ 13-1-41(81210)
అథవా మతమేతత్తే తేప్యన్యోఽన్యప్రయోజకాః।
కార్యకారణసందేహో భవత్యన్యోన్యచోదనాత్॥ 13-1-42(81211)
ఏవం సతి న దోషో మే నాస్మి వధ్యో న కిల్బిషీ।
కిల్బిషం సమవాయే స్యాన్మన్యసే యది కిల్బిషం॥ 13-1-43(81212)
లుబ్ధక ఉవాచ। 13-1-44x(6733)
కారణం యది స్యాద్వై న కర్తా స్యాస్త్వమప్యుత।
వినాశే కారణం త్వం చ తస్మాద్వధ్యోఽసి మే మతః॥ 13-1-44(81213)
అసత్యపి కృతే కార్యే నేహ పన్నగ లిప్యతే।
తస్మాన్నాత్రైవ హేతుః స్యాద్వధ్యః కిం బహు భాషసే॥ 13-1-45(81214)
సర్ప ఉవాచ। 13-1-46x(6734)
కార్యాభావే క్రియా న స్యాత్సత్యసత్యపి కారణే।
తస్మాత్సమేఽస్మిన్హేతౌ మే వాచ్యో హేతుర్విశేషతః॥ 13-1-46(81215)
యద్యహం కారణత్వేన మతో లుబ్ధక తత్త్వతః।
అన్యః ప్రయోక్తాస్యాదత్ర కిన్ను జంతువినాశనే॥ 13-1-47(81216)
లుబ్ధక ఉవాచ। 13-1-48x(6735)
వధ్యస్త్వం మమ దుర్బుద్ధే బాలఘాతీ నృశంసకృత్।
భాషసే కిం బహు పునర్వధ్యః సన్పన్నగాధమ॥ 13-1-48(81217)
సర్ప ఉవాచ। 13-1-49x(6736)
యథా హవీంషి జుహ్వానా మఖే వై లుబ్ధకర్త్విజః।
న ఫలం ప్రాప్నువంత్యత్ర ఫలయోగే తథా హ్యహం॥ 13-1-49(81218)
భీష్మ ఉవాచ। 13-1-50x(6737)
తథా బ్రువతి తస్మింస్తు పన్నగే మృత్యుచోదితే।
ఆజగామ తతో మృత్యుః పన్నగం చాబ్రవీదిదం॥ 13-1-50(81219)
ప్రచోదితోఽహం కాలేన పన్నగ త్వామచూచుదం।
వినాశహేతుర్నాస్య త్వమహం న ప్రాణినః శిశోః॥ 13-1-51(81220)
యథా వాయుర్జలధరాన్వికర్షతి తతస్తతః।
తద్వజ్జలదవత్సర్ప కాలస్యాహం వశానుగః॥ 13-1-52(81221)
సాత్వికా రాజసాశ్చైవ తామసా యే చ కేచన।
భావాః కాలాత్మకాః సర్వే ప్రవర్తంతేహ జంతుషు॥ 13-1-53(81222)
జంగమాః స్థావరాశ్చైవ దివి వా యది వా భువి।
సర్వే కాలాత్మకాః సర్ప కాలాత్మకమిదం జగత్॥ 13-1-54(81223)
ప్రవృత్తయశ్చ లోకే యా తథైవ చ నివృత్తయః।
తాసాం వికృతయో యాశ్చ సర్వం కాలాత్మకం స్మృతం॥ 13-1-55(81224)
ఆదిత్యశ్చంద్రమా విష్ణురాపో వాయుః శతక్రతుః।
అగ్నిః ఖం పృథివీ మిత్రః పర్జన్యో వసవోఽదితిః॥ 13-1-56(81225)
సరితః సాగరాశ్చైవ భావాభావౌ చ పన్నగ।
సర్వే కాలేన సృజ్యంతే హ్రియంతే చ పునఃపునః॥ 13-1-57(81226)
ఏవం జ్ఞాత్వా కథం మాం సదోషం సర్ప మన్యసే।
అథ చైవం గతే దోషే మయి త్వమపి దోషవాన్॥ 13-1-58(81227)
సర్ప ఉవాచ। 13-1-59x(6738)
నిర్దోషం దోషవంతం వా న త్వాం మృత్యో బ్రవీంయహం।
త్వయాఽహం చోదిత ఇతి బ్రవీంయేతావదేవ తు॥ 13-1-59(81228)
యది కాలే తు దోషోఽస్తి యది తత్రాపి నేష్యతే।
దోషో నైవ పరీక్ష్యో మే న హ్యత్రాధికృతా వయం॥ 13-1-60(81229)
నిర్మోక్షస్త్వస్య దోషస్య మయా కార్యో యథా తథా।
మృత్యోరపి న దోషః స్యాదితి మేఽత్ర ప్రయోజనం॥ 13-1-61(81230)
భీష్మ ఉవాచ। 13-1-62x(6739)
సర్పోఽథార్జునకం ప్రాహ శ్రుతం తే మృత్యుభాషితం।
నానాగసం మాం పాశేన సంతాపయితుమర్హసి। 13-1-62(81231)
లుబ్ధక ఉవాచ। 13-1-63x(6740)
మృత్యోః శ్రుతం మే వచనం తవ చైవ భుజంగమ।
నైవ తావదదోషత్వం భవతి త్వయి పన్నగ॥ 13-1-63(81232)
మృత్యుస్త్వం చైవ హేతుర్హి బాలస్యాస్య వినాశనే।
ఉభయం కారణం మన్యే న కారణమకారణం॥ 13-1-64(81233)
ధిఙ్భృత్యుం చ దురాత్మానం క్రూరం దుఃఖకరం సతాం।
త్వాం చైవాహం వధిష్యామి పరపాపస్య కారణం॥ 13-1-65(81234)
మృత్యురువాచ। 13-1-66x(6741)
వివశౌ కాలవశగావావాం నిర్దిష్టకారిణౌ।
నావాం దోషేణ గంతవ్యౌ యది సంయక్ప్రపశ్యసి॥ 13-1-66(81235)
లుబ్ధక ఉవాచ। 13-1-67x(6742)
యువాముభౌ కాలవశౌ యది మే మృత్యుపన్నగౌ।
హర్షక్రోధౌ యథా స్యాతామేతదిచ్ఛామి వేదితుం॥ 13-1-67(81236)
మృత్యురువాచ। 13-1-68x(6743)
యా కాచిదేవ చేష్టా స్యాన్సర్వా కాలప్రచోదితా।
పూర్వమేవైతదుక్తం హి మయా లుబ్ధక తత్వతః॥ 13-1-68(81237)
తస్మాదుభౌ కాలవశావావాం నిర్దిష్టకారిణౌ।
నావాం దోపేణ గంతవ్యౌ త్వయా లుబ్ధక కర్హిచిత్॥ 13-1-69(81238)
భీష్మ ఉవాచ। 13-1-70x(6744)
అథోపగంయ కాలస్తు తస్మింధర్మార్థసంశయే।
అబ్రవీత్పన్నగం మృత్యుం లుబ్ధం చార్జునకం తథా॥ 13-1-70(81239)
న హ్యహం నాప్యయం మృత్యుర్నాయం లుబ్ధక పన్నగః।
కిల్బిషీ జంతుమరణే న వయం హి ప్రయోజకాః॥ 13-1-71(81240)
అకరోద్యదయం కర్మ తన్నోఽర్జునక చోదకం।
వినాశహేతుర్నాన్యోఽస్య వధ్యతేఽయం స్వకర్మణా॥ 13-1-72(81241)
యదనేన కృతం కర్మ తేనాయం నిధనం గతః।
వినాశహేతుః కర్మాస్య సర్వే కర్మవశా వయం॥ 13-1-73(81242)
కర్మదాయాదవాఁల్లోకః కర్మసంబంధలక్షణః।
కర్మాణి చోదయంతీహ యథాన్యోన్యం తథావయం॥ 13-1-74(81243)
యథా మృత్పిండతః కర్తా కురుతే యద్యదిచ్ఛతి।
ఏవమాత్మకృతం కర్మ మానవః ప్రతిపద్యతే॥ 13-1-75(81244)
యథా చ్ఛాయాతపౌ నిత్యం సుసంబద్ధౌ నిరంతరం।
తథా కర్మ చ కర్తా చ సంబద్ధావాత్మకర్మభిః॥ 13-1-76(81245)
ఏవం నాహం న వై మృత్యుర్న సర్పో న తథా భవ న్।
న చేయం బ్రాహ్మణీ వృద్ధా శిశురేవాత్ర కారణం॥ 13-1-77(81246)
తస్మింస్తథా బ్రువాణే తు బ్రాహ్మణీ గౌతమీ నృప।
స్వకర్మప్రత్యయాఁల్లోకాన్మత్వాఽర్జునకమబ్రవీత్॥ 13-1-78(81247)
నైవ కాలో న భుజగో న మృత్యురిహ కారణం।
స్వకర్మభిరయం బాలః కాలేన నిధం గతః॥ 13-1-79(81248)
మయా చ తత్కృతం కర్మ యేనాయం మే మృతః సుతః।
యాతు కాలస్తథా మృత్యుర్ముంచార్జునక పన్నగం॥ 13-1-80(81249)
భీష్మ ఉవాచ। 13-1-81x(6745)
తతో యథాగతం జగ్ముర్మృత్యుః కాలోఽథ పన్నగః।
అభూద్విశోకోఽర్జునకో విశోకా చైవ గౌతమీ॥ 13-1-81(81250)
ఏతచ్ఛ్రుత్వా శమం గచ్ఛ మా భూః శోకపరో నృప।
స్వకర్మప్రత్యయాఁల్లోకాంస్త్రీన్విద్ధి సమితింజయ॥ 13-1-82(81251)
నైవ త్వయా కృతం కర్మ నాపి దుర్యోధనేన వై।
కాలేనైతత్కృతం విద్ధి నిహతా యేన పార్థివాః॥ 13-1-83(81252)
వైశంపాయన ఉవాచ। 13-1-84x(6746)
ఇత్యేతద్వచనం శ్రుత్వా బభూవ విగతజ్వరః।
యుధిష్ఠరో మహాతేజాః పప్రచ్ఛేదం చ ధర్మవిత్॥ ॥ 13-1-84(81253)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి ప్రథమోఽధ్యాయః॥ 1 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-1-2 ధర్మో బహువిధాకార ఇతి ట. పాఠ॥
7-1-5 సీదే సీదామి సదా వర్షమివాంబుదం ఇతి థ.పాఠః॥
7-1-6 మత్కృతే మన్నిమిత్తం। ప్రత్యమిత్రైః అమిత్రాణాం ప్రతికూలైరస్మదీయైరర్జునశిఖండిప్రభృతిభిః॥
7-1-19 అథ తం సాధుపాశేనేతి ధ. పాఠ॥
7-1-20 కేన హేతునా కేనోపాయేన॥
7-1-21 హేతుమేవాహ అగ్నావితి॥
7-1-22 ప్రాప్తవ్యమవిచింతయన్నితి ఝ.పాఠః॥
7-1-23 ప్లవంతే దుఃఖార్ణవం తరంతి। మజ్జంతి చ తత్రైవ। వస్త్రం క్లిన్నమివోదకే ఇతి ట. పాఠః
7-1-24 ఉత్సర్గే ప్రాణోత్సర్గే॥
7-1-29 శ్రేయః పరలోకహితం తదేవాఽవ్యయో లాభః సచ శత్రూన్ హత్వైవ లభ్య ఇత్యధ్యాహృత్య యోజ్యం।
బలిభ్యః సర్వేభ్యః ప్రశస్తః శ్రేష్ఠశ్చ స్యాత్। శత్రువధాల్లోకత్రయేపి మాన్యో భవతీత్యర్థః॥
7-1-31 త్యజంతి నాశయంతి॥
7-1-32 మే పుత్రకో జీవితం న సంప్రాప్స్యతే। గుణం పుణ్యం। జీవం జీవంతం॥
7-1-33 శూలీ యజ్ఞం హత్వేతి సంబంధః॥
7-1-35 సంస్తభ్య ధైర్యమాలంబ్య॥
7-1-36 అచూచుదత్ ప్రేరితవాన్॥
7-1-37 దష్టో దష్టవాన్। కిల్బిషం చేదస్తి తర్హి ప్రయోక్తురేవ న ప్రయోజ్యస్య మమ శరస్యేవేత్యర్థః॥
7-1-39 చేతనత్వాత్కిల్బిషీత్యవశ్యం వధ్యోఽసీత్యర్థః॥
7-1-42 ఆయుధం హి అయస్కాంతవత్ప్రహర్తారం ప్రయోజయతి। తేనాయుధకర్తాపి ప్రయోజకస్తస్య చాయం కారయితా ప్రహర్తుకామః ప్రయోజక ఇత్యన్యోన్యప్రయోజ్యత్వాన్న కస్యచిద్ధంతృత్వమిత్యర్థః॥
7-1-43 సమవాయే సముదాయే॥
7-1-45 యతః కృతేఽపి అసతి దుష్టే కార్యే దోషే హేతుః కర్తా న లిప్యతే తవమతే। తస్మాత్ చోరాదిరత్రైవ రాజ్ఞాం వధ్యః ప్రాయశ్చిత్తీ చ న స్యాత్॥
7-1-46 కారణే కర్తరి సతి కుఠారోద్యమనాదికార్యేణ ఛిదిక్రియా జాయతే అసత్యపి కర్తరి తరుశాఖాంతనిఘర్షేణ కార్యేణ తజ్జేనాగ్నినా వనదాహక్రియా జాయతే। తస్మాచ్ఛాఖాయా ఇవ మమాపి కర్తృత్వం అప్రయోజకత్వాన్న దోషహేతుః విశేషాభావాదిత్యర్థః॥
7-1-49 ఏవమృత్విగాదివదన్యప్రేర్యత్వాన్నాహం కిల్బిషీ కింతు మమ ప్రయోజక ఏవేతి భావః॥
7-1-53 కాలాత్మకాః కాలస్యేవాఽఽత్మా స్వభావో యేషాం తే। కాలానుసారిణ ఇత్యర్థః॥
7-1-57 భావాభావావైశ్వర్యానైశ్వర్యే॥
7-1-63 మే మయా॥
7-1-67 భో మృత్యుపన్నగౌ యది యువాం కాలవశౌ తర్హి మే మమ తటస్తస్య పరోపకర్తరి హర్షః అపకర్త్రోశ్చ యువయోరుపరి ద్వేషో వా యతా స్యాతాం తథా బ్రూతం। ఏతదహం వేదితుమిచ్ఛామీత్యధ్యాహారపూర్వకం యోజ్యం। ఏవం సర్వస్య పరవశత్వే ఉపకర్త్రపకర్త్రోః స్తుతినిందే న స్యాతామితి భావః 7-1-68 ఈశ్వరాధీనో జనః సదసద్వా కుర్వాణో న స్తుత్యో న వా నింద్య ఇతి భావః॥
7-1-69 దోషేణ యుక్తావితి శేషః। గంతవ్యౌ జ్ఞాతవ్యౌ॥
7-1-70 ధర్మస్యార్థః ఫలం తత్ర విషయే॥
7-1-74 కర్మైవ దాయాదః పుత్రవత్తారకం తద్వాన్।
కర్మసంబంధః కర్మఫలయోగః తదేవ లక్షణం పుణ్యపాపవత్తాజ్ఞాపకం యస్య తథా॥
7-1-78 కర్మైవ ప్రత్యయః కారణం యేషాం తాన్ లోకాన్ స్వర్గనరకాదీన్॥
7-1-80 తత్కర్మ పుత్రశోకప్రదం॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.